Khi ly hôn, cuộc sống của cả hai vợ chồng sẽ bước sang một trang mới. Đây không chỉ là sự chấm dứt về mặt tình cảm trên danh nghĩa pháp lý, mà còn kéo theo hàng loạt vấn đề phức tạp cần giải quyết. Trong đó, ba yếu tố quan trọng nhất thường dễ xảy ra tranh chấp là: quyền nuôi con, phân chia tài sản và nghĩa vụ đóng án phí tòa án.
Để quá trình ly hôn diễn ra nhanh chóng, bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của bản thân và giảm thiểu tổn thương cho những người trong cuộc, bạn cần nắm rõ các quy định pháp luật hiện hành dưới đây.
1. Quyền nuôi con và nghĩa vụ cấp dưỡng khi ly hôn
Con cái luôn là mối quan tâm hàng đầu của các bậc cha mẹ khi ly hôn. Theo Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn được quy định rất rõ ràng nhằm bảo đảm lợi ích tốt nhất về mọi mặt của con.
Ai sẽ là người trực tiếp nuôi con?
Pháp luật ưu tiên việc hai vợ chồng tự thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ và quyền của mỗi bên. Trường hợp không thỏa thuận được, Tòa án sẽ quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con.
Tuy nhiên, có hai mốc tuổi quan trọng cần lưu ý:
- Con dưới 36 tháng tuổi: Về nguyên tắc, con dưới 36 tháng tuổi sẽ được giao trực tiếp cho mẹ nuôi dưỡng, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
- Con từ đủ 07 tuổi trở lên: Tòa án bắt buộc phải xem xét nguyện vọng của con muốn ở với ai (cha hay mẹ) trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.
Nghĩa vụ cấp dưỡng của người không trực tiếp nuôi con
Người không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng để nuôi con. Nếu xét thấy người trực tiếp nuôi con có khả năng, điều kiện nuôi dưỡng và việc họ không yêu cầu cấp dưỡng là tự nguyện thì Tòa án không buộc bên kia phải cấp dưỡng cho con.
- Mức cấp dưỡng: Do hai bên thỏa thuận căn cứ vào thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của con. Nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết.
- Phương thức cấp dưỡng: Do hai bên thỏa thuận, nếu không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định phương thức cấp dưỡng hàng tháng hoặc phương thức khác phù hợp với nhu cầu, lợi ích của con và điều kiện kinh tế của người cấp dưỡng.
2. Nguyên tắc phân chia tài sản khi ly hôn
Tranh chấp tài sản là một trong những nguyên nhân khiến các vụ án ly hôn kéo dài. Hiểu rõ nguyên tắc phân chia tài sản khi ly hôn giúp bạn chủ động hơn trong việc bảo vệ quyền lợi tài chính của mình.
Phân định tài sản chung và tài sản riêng
- Tài sản riêng: Là tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân. Khi ly hôn, tài sản riêng của ai vẫn thuộc về người đó.
- Tài sản chung: Gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân. Tài sản chung của vợ chồng về nguyên tắc sẽ được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố như: hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng; công sức đóng góp; bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh; lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.
Các phương thức chia tài sản chung
- Thỏa thuận phân chia: Vợ chồng tự thỏa thuận về việc chia tài sản chung và có thể yêu cầu Tòa án công nhận trong quyết định ly hôn.
- Tòa án giải quyết: Nếu không thể thỏa thuận, một hoặc cả hai bên có quyền yêu cầu Tòa án phân chia theo quy định của pháp luật.
3. Án phí và lệ phí tòa án khi ly hôn là bao nhiêu?
Nhiều người thường thắc mắc chi phí phải nộp cho Nhà nước khi ly hôn là bao nhiêu. Theo Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, mức án phí được chia làm hai loại chính:
Án phí ly hôn không có tranh chấp tài sản (Án phí không có giá ngạch)
Đối với các vụ án thuận tình ly hôn hoặc đơn phương ly hôn nhưng hai bên tự thỏa thuận được về tài sản (hoặc không yêu cầu tòa án chia tài sản), mức án phí sơ thẩm cố định là 300.000 đồng.
Án phí ly hôn có tranh chấp tài sản (Án phí có giá ngạch)
Nếu các bên yêu cầu Tòa án phân chia tài sản chung, mức án phí sẽ được tính theo tỷ lệ phần trăm giá trị tài sản tranh chấp:
| Giá trị tài sản tranh chấp | Mức án phí phải nộp |
| Từ 6.000.000 đồng trở xuống | 300.000 đồng |
| Từ trên 6.000.000 đồng đến 400.000.000 đồng | 5% giá trị tài sản có tranh chấp |
| Từ trên 400.000.000 đồng đến 800.000.000 đồng | 20.000.000 đồng + 4% của phần giá trị tài sản có tranh chấp vượt quá 400.000.000 đồng |
| Từ trên 800.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng | 36.000.000 đồng + 3% của phần giá trị tài sản có tranh chấp vượt quá 800.000.000 đồng |
| Từ trên 2.000.000.000 đồng đến 4.000.000.000 đồng | 72.000.000 đồng + 2% của phần giá trị tài sản có tranh chấp vượt quá 2.000.000.000 đồng |
| Trên 4.000.000.000 đồng | 112.000.000 đồng + 0,1% của phần giá trị tài sản có tranh chấp vượt quá 4.000.000.000 đồng |
4. Quy trình thủ tục khi ly hôn chuẩn pháp luật
Để việc ly hôn diễn ra thuận lợi, bạn cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và thực hiện theo các bước sau:
- Chuẩn bị hồ sơ:
- Đơn khởi kiện ly hôn (đơn phương) hoặc Đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn.
- Bản chính Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn.
- Bản sao hợp lệ CMND/CCCD/Hộ chiếu của vợ và chồng.
- Bản sao hợp lệ Giấy khai sinh của con (nếu có con chung).
- Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản (nếu có tranh chấp tài sản).
- Nộp hồ sơ: Nộp tại Tòa án nhân dân khu nơi cư trú, làm việc của bị đơn (trong trường hợp đơn phương) hoặc nơi cư trú của một trong hai bên (nếu thuận tình ly hôn).
- Nộp tạm ứng án phí: Sau khi nhận thông báo từ Tòa án, bạn tiến hành nộp tiền tạm ứng án phí tại Chi cục Thi hành án dân sự khu vực và nộp lại biên lai cho Tòa án.
- Tòa án thụ lý và giải quyết: Tòa án tiến hành hòa giải. Nếu hòa giải không thành, Tòa án sẽ đưa vụ án ra xét xử (đối với ly hôn đơn phương) hoặc ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn.
Kết luận
Quyết định dừng lại khi ly hôn chưa bao giờ là dễ dàng. Tuy nhiên, việc trang bị đầy đủ kiến thức pháp luật về quyền nuôi con, cách phân chia tài sản và các khoản án phí sẽ giúp bạn bảo vệ bản thân, tránh những tranh chấp kéo dài không đáng có.
Nếu bạn đang gặp khó khăn trong quá trình chuẩn bị hồ sơ hoặc có những tranh chấp phức tạp, hãy liên hệ với các văn phòng luật sư uy tín để nhận được sự tư vấn và hỗ trợ pháp lý kịp thời nhất.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Q1: Vợ chồng tự thỏa thuận chia tài sản khi ly hôn có cần ra Tòa án không? Trả lời: Hai vợ chồng hoàn toàn có quyền tự thỏa thuận chia tài sản. Tuy nhiên, để đảm bảo tính pháp lý tối cao và tránh tranh chấp về sau, thỏa thuận này nên được ghi nhận trong văn bản thỏa thuận phân chia tài sản có công chứng, hoặc yêu cầu Tòa án ghi nhận vào Quyết định/Bản án ly hôn.
Q2: Tôi không có thu nhập ổn định thì có được quyền nuôi con khi ly hôn không? Trả lời: Thu nhập chỉ là một trong các yếu tố để Tòa án xem xét điều kiện nuôi con. Tòa án sẽ đánh giá tổng thể về điều kiện vật chất (chỗ ở, thu nhập) và tinh thần (thời gian chăm sóc, tư cách đạo đức). Nếu bạn chứng minh được đối phương có những hành vi không tốt cho sự phát triển của con, bạn vẫn có cơ hội giành quyền nuôi con.
Q3: Thời gian giải quyết một vụ ly hôn thường kéo dài bao lâu? Trả lời:
- Đối với thuận tình ly hôn: Thời gian giải quyết dao động từ 1 đến 3 tháng.
- Đối với đơn phương ly hôn: Thời gian giải quyết thường kéo dài từ 4 đến 6 tháng, hoặc có thể lâu hơn nếu có tranh chấp phức tạp về tài sản và con cái.
Thông tin liên hệ:
- Hotline Luật sư Xuân Huy: 0903 686 096
- Fanpage: Ly Hôn Nhanh – Hồ Chí Minh
- Xem thêm: Dịch vụ ly hôn nhanh tại Hồ Chí Minh
