Đối mặt với một cuộc thanh tra an toàn thực phẩm (ATTP) luôn là một áp lực không nhỏ đối với bất kỳ doanh nghiệp nào trong lĩnh vực F&B, sản xuất hay kinh doanh thực phẩm. Quy trình phức tạp, yêu cầu pháp lý nghiêm ngặt và nguy cơ bị xử phạt nặng nề có thể gây ảnh hưởng lớn đến hoạt động kinh doanh. Thấu hiểu điều đó, đội ngũ luật sư tại Công ty Luật Mai Vàng đã tổng hợp và phân tích chi tiết quy trình thanh tra ATTP cập nhật nhất năm 2026, cùng những chiến lược đối ứng thông minh để doanh nghiệp luôn ở thế chủ động, tự tin bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
💡 Khám phá thêm: Luật An toàn Thực phẩm 2026: Hướng Dẫn Toàn Diện Từ Công ty Luật Mai Vàng
1. Quy trình Thanh tra An toàn Thực phẩm 2026 Diễn ra Như thế nào?
Về cơ bản, một cuộc thanh tra an toàn thực phẩm sẽ diễn ra theo một trình tự pháp lý rõ ràng được quy định trong luật. Nắm vững các bước này không chỉ giúp doanh nghiệp không bị bất ngờ mà còn thể hiện sự chuyên nghiệp và thiện chí hợp tác, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình làm việc. Quy trình thường bao gồm cả hoạt động kiểm tra định kỳ đã được lên kế hoạch và các cuộc thanh tra đột xuất khi có dấu hiệu vi phạm.
Các bước chính trong quy trình thanh tra:
- Giai đoạn 1: Quyết định và Thông báo Thanh tra. Cơ quan có thẩm quyền sẽ ban hành Quyết định thanh tra, trong đó nêu rõ thành phần đoàn, nội dung, phạm vi và thời hạn thanh tra. Đối với các cuộc thanh tra an toàn thực phẩm định kỳ theo kế hoạch, doanh nghiệp sẽ nhận được thông báo trước một khoảng thời gian nhất định để chuẩn bị hồ sơ và nhân sự. Tuy nhiên, trong trường hợp thanh tra đột xuất (khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật, có tin báo, tố giác hoặc theo yêu cầu của việc giải quyết khiếu nại), đoàn có thể tiến hành kiểm tra mà không cần báo trước.
- Giai đoạn 2: Tiến hành Thanh tra tại Cơ sở. Đoàn thanh tra sẽ trực tiếp làm việc tại địa điểm kinh doanh của doanh nghiệp. Họ sẽ công bố quyết định thanh tra và tiến hành kiểm tra toàn diện. Hoạt động này bao gồm kiểm tra hồ sơ pháp lý (giấy phép kinh doanh, chứng nhận ATTP, hồ sơ công bố sản phẩm), kiểm tra điều kiện thực tế về cơ sở vật chất, trang thiết bị, quy trình sản xuất, bảo quản, và có thể lấy mẫu sản phẩm để gửi đi kiểm nghiệm tại các trung tâm được chỉ định.
- Giai đoạn 3: Lập Biên bản và Báo cáo Kết quả. Sau khi hoàn tất quá trình kiểm tra tại chỗ, đoàn sẽ lập biên bản ghi nhận toàn bộ nội dung làm việc, các phát hiện về những điểm tuân thủ tốt cũng như các tồn tại, vi phạm (nếu có). Đại diện có thẩm quyền của doanh nghiệp sẽ được yêu cầu đọc kỹ và ký xác nhận vào biên bản. Dựa trên biên bản này, một báo cáo kết luận thanh tra chính thức sẽ được ban hành.
- Giai đoạn 4: Xử lý sau Thanh tra. Nếu doanh nghiệp tuân thủ tốt các quy định, kết luận thanh tra sẽ được lưu hồ sơ. Nếu phát hiện vi phạm, cơ quan chức năng sẽ căn cứ vào mức độ để ra quyết định xử phạt hành chính (phạt tiền, đình chỉ hoạt động, tịch thu tang vật…) và yêu cầu doanh nghiệp thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả trong một thời hạn nhất định.
2. Công ty Luật Mai Vàng Phân tích Quyền và Nghĩa vụ khi bị thanh tra ATTP
Hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình là chìa khóa để bảo vệ lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp trong suốt quá trình làm việc với đoàn thanh tra. Công ty Luật Mai Vàng nhấn mạnh rằng, sự hợp tác trên tinh thần thượng tôn pháp luật, vừa tuân thủ yêu cầu của cơ quan chức năng, vừa bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình sẽ mang lại kết quả tốt nhất. Dưới đây là những điểm cốt lõi về quyền và nghĩa vụ khi bị thanh tra ATTP mà mọi chủ doanh nghiệp cần nắm vững.
Quyền của Doanh nghiệp:
- Yêu cầu xuất trình Quyết định thanh tra: Trước khi buổi làm việc bắt đầu, doanh nghiệp có quyền yêu cầu Trưởng đoàn thanh tra xuất trình Quyết định thanh tra hợp lệ và thẻ thanh tra viên của các thành viên trong đoàn.
- Giải trình và cung cấp bằng chứng: Doanh nghiệp được quyền giải trình, làm rõ các nội dung liên quan đến hoạt động của mình, cung cấp thêm tài liệu, hồ sơ, bằng chứng để chứng minh việc tuân thủ quy định pháp luật.
- Ghi ý kiến vào biên bản: Đây là một quyền rất quan trọng. Nếu không đồng ý với nội dung nào trong biên bản làm việc, doanh nghiệp có quyền ghi rõ ý kiến bảo lưu của mình vào biên bản trước khi ký.
- Khiếu nại, tố cáo: Trong trường hợp không đồng ý với kết luận thanh tra hoặc quyết định xử phạt, doanh nghiệp có quyền khiếu nại lên cơ quan có thẩm quyền. Đồng thời, doanh nghiệp cũng có quyền tố cáo các hành vi vi phạm pháp luật của đoàn thanh tra theo quy định.
Nghĩa vụ của Doanh nghiệp:
- Chấp hành Quyết định thanh tra: Có nghĩa vụ hợp tác, cung cấp đầy đủ, chính xác và kịp thời các thông tin, tài liệu liên quan đến nội dung thanh tra theo yêu cầu của đoàn.
- Tạo điều kiện làm việc: Bố trí người có thẩm quyền làm việc, sắp xếp không gian và tạo điều kiện thuận lợi để đoàn thanh tra thực hiện nhiệm vụ, không được có hành vi cản trở hay gây khó khăn.
- Ký biên bản thanh tra: Cử đại diện hợp pháp của doanh nghiệp ký vào biên bản sau khi quá trình kiểm tra tại cơ sở kết thúc để xác nhận nội dung làm việc.
- Thực hiện kết luận thanh tra: Chấp hành nghiêm túc các yêu cầu, quyết định xử lý sau thanh tra của cơ quan có thẩm quyền như nộp phạt, thực hiện biện pháp khắc phục.
3. “Bí kíp” Chuẩn bị và Đối ứng Hiệu quả khi có Đoàn Thanh tra từ Công ty Luật Mai Vàng
Sự chuẩn bị kỹ lưỡng không chỉ giúp quá trình thanh tra diễn ra suôn sẻ mà còn thể hiện tính chuyên nghiệp và ý thức tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp. Với kinh nghiệm đồng hành cùng hàng trăm doanh nghiệp trong các cuộc thanh tra an toàn thực phẩm, Công ty Luật Mai Vàng khuyến nghị một kế hoạch đối ứng bài bản gồm 3 giai đoạn: Trước, Trong và Sau khi thanh tra.
1. Trước khi Đoàn thanh tra đến:
- Rà soát toàn bộ hồ sơ pháp lý: Tập hợp và kiểm tra tính hợp lệ, đầy đủ của các giấy tờ quan trọng như Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP (đây là giấy tờ cốt lõi mà chúng tôi thường xuyên hỗ trợ khách hàng qua dịch vụ làm giấy phép An Toàn Vệ Sinh Thực Phẩm), hồ sơ công bố sản phẩm, hợp đồng lao động, giấy khám sức khỏe định kỳ của nhân viên,…
- Kiểm tra điều kiện thực tế: Tổ chức một cuộc “tự thanh tra”. Kiểm tra và khắc phục ngay các vấn đề về vệ sinh nhà xưởng, nguồn nước, quy trình bảo quản nguyên liệu và thành phẩm, hệ thống xử lý chất thải, việc ghi chép sổ sách theo dõi.
- Phổ biến cho nhân viên: Huấn luyện nhân viên về quy trình làm việc, thái độ hợp tác và chỉ định một người phát ngôn chính (thường là quản lý hoặc chủ cơ sở) để làm việc, cung cấp thông tin cho đoàn thanh tra.
2. Trong quá trình Thanh tra:
- Thái độ chuyên nghiệp: Luôn giữ thái độ hợp tác, bình tĩnh và tôn trọng. Cử người có thẩm quyền và am hiểu nhất về hoạt động của cơ sở để làm việc trực tiếp, trả lời các câu hỏi một cách rõ ràng, mạch lạc.
- Cung cấp thông tin chính xác: Chỉ cung cấp những hồ sơ, tài liệu liên quan trực tiếp đến yêu cầu của đoàn. Tránh cung cấp thông tin không cần thiết hoặc đưa ra những phỏng đoán không có căn cứ.
- Ghi chép cẩn thận: Cử một nhân sự ghi lại toàn bộ quá trình làm việc, các câu hỏi và yêu cầu của đoàn, các nội dung đã được kiểm tra để làm cơ sở đối chiếu khi ký biên bản và xử lý các bước tiếp theo.
4. Công ty Luật Mai Vàng Hướng dẫn Đọc hiểu Biên bản Kiểm tra ATTP
Biên bản kiểm tra ATTP là văn bản pháp lý quan trọng nhất, là bằng chứng ghi nhận kết quả của cuộc thanh tra. Việc đọc hiểu và xử lý đúng cách biên bản này có thể quyết định đến các bước xử lý tiếp theo, bao gồm việc có bị xử phạt hay không và mức độ xử phạt. Các luật sư tại Công ty Luật Mai Vàng lưu ý doanh nghiệp cần đặc biệt chú trọng các điểm sau đây khi làm việc với biên bản:
- Kiểm tra thông tin hành chính: Đảm bảo mọi thông tin về tên doanh nghiệp, địa chỉ, mã số thuế, thành phần đoàn thanh tra, thời gian, địa điểm được ghi nhận một cách chính xác tuyệt đối.
- Đối chiếu nội dung ghi nhận: Đọc kỹ phần ghi nhận hiện trạng thực tế và kết quả kiểm tra. So sánh nội dung trong biên bản với những gì thực sự diễn ra trong quá trình thanh tra. Nếu có bất kỳ điểm nào chưa chính xác hoặc mô tả không đúng thực tế, phải yêu cầu điều chỉnh ngay lập tức.
- Phần ý kiến của doanh nghiệp: Đây là mục quan trọng nhất để doanh nghiệp thực hiện quyền tự bảo vệ. Nếu không đồng ý với bất kỳ kết luận hay nhận định nào của đoàn, hãy ghi rõ “Không đồng ý với nội dung… vì…” và nêu lý do, căn cứ pháp lý hoặc thực tế của mình. Việc ký mà không có ý kiến bảo lưu có thể được hiểu là doanh nghiệp hoàn toàn đồng thuận với nội dung biên bản.
- Yêu cầu và kiến nghị (nếu có): Biên bản có thể ghi nhận các yêu cầu của đoàn thanh tra về việc khắc phục các tồn tại. Doanh nghiệp cần nắm rõ các yêu cầu này, thời hạn thực hiện để có kế hoạch triển khai phù hợp.
Sau khi ký biên bản, doanh nghiệp phải yêu cầu và giữ lại một bản chính để làm cơ sở cho các bước tiếp theo như giải trình, khiếu nại hoặc thực hiện các biện pháp khắc phục theo yêu cầu.
5. Các Lỗi Vi phạm Phổ biến và Mức phạt Cập nhật 2026 Doanh nghiệp Cần biết
Nắm được các lỗi vi phạm thường gặp trong một cuộc thanh tra an toàn thực phẩm sẽ giúp doanh nghiệp chủ động phòng tránh và hoàn thiện quy trình của mình. Dưới đây là một số lỗi phổ biến mà Công ty Luật Mai Vàng thường xuyên tư vấn cho khách hàng, kèm theo mức phạt tham khảo theo quy định hiện hành năm 2026:
- Không có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP: Đây là lỗi vi phạm nghiêm trọng, bị xem là hoạt động kinh doanh không phép trong lĩnh vực có điều kiện. Mức phạt có thể lên đến hàng chục triệu đồng và doanh nghiệp có thể bị đình chỉ hoạt động cho đến khi có giấy phép.
- Sử dụng phụ gia thực phẩm ngoài danh mục cho phép: Vi phạm này có thể bị xử phạt rất nặng, từ vài chục đến hàng trăm triệu đồng, kèm theo hình thức phạt bổ sung như tịch thu sản phẩm, đình chỉ sản xuất và truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe người tiêu dùng.
- Điều kiện vệ sinh cơ sở không đảm bảo: Các lỗi như khu vực chế biến bẩn, tường, trần, sàn nhà bong tróc, cống rãnh không thông thoát, không có biện pháp ngăn ngừa côn trùng và động vật gây hại… có thể bị phạt từ vài triệu đến vài chục triệu đồng tùy mức độ.
- Nhân viên không có giấy khám sức khỏe hoặc không mang trang phục bảo hộ: Chủ cơ sở và nhân viên trực tiếp sản xuất, kinh doanh thực phẩm bắt buộc phải có giấy khám sức khỏe định kỳ và mặc trang phục bảo hộ chuyên dụng. Vi phạm lỗi này thường bị xử phạt hành chính và yêu cầu khắc phục ngay lập tức.
- Không lưu mẫu thực phẩm hoặc quy trình truy xuất nguồn gốc không rõ ràng: Đối với các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, việc không lưu mẫu thực phẩm theo quy định sẽ gây khó khăn khi xảy ra ngộ độc. Tương tự, việc không thiết lập được hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm có thể bị phạt từ 10 – 20 triệu đồng hoặc cao hơn.
6. Tại sao Chọn Công ty Luật Mai Vàng là “Tấm khiên” Pháp lý về An toàn Thực phẩm?
Việc tuân thủ các quy định về ATTP không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là uy tín, đạo đức kinh doanh và sự sống còn của doanh nghiệp. Một sai sót nhỏ trong quá trình thanh tra an toàn thực phẩm có thể dẫn đến khủng hoảng truyền thông, mất niềm tin khách hàng và thiệt hại tài chính nặng nề. Công ty Luật Mai Vàng không chỉ là một đơn vị tư vấn, chúng tôi là người đồng hành, là “tấm khiên” pháp lý vững chắc bảo vệ doanh nghiệp trước mọi rủi ro.
Với phương châm “Nơi trao trọn niềm tin pháp lý” và cam kết “3 KHÔNG” nghiêm ngặt (Không hứa hẹn viển vông – Không kéo dài thời gian – Không phát sinh chi phí vô lý), chúng tôi cung cấp các giải pháp pháp lý toàn diện, thực tế và hiệu quả:
- Tư vấn phòng ngừa: Chúng tôi chủ động rà soát, đánh giá và giúp doanh nghiệp hoàn thiện toàn bộ hệ thống hồ sơ pháp lý, quy trình nội bộ để đảm bảo đáp ứng 100% tiêu chuẩn của pháp luật trước bất kỳ cuộc thanh tra nào.
- Hỗ trợ trong quá trình thanh tra: Khi có thông báo, luật sư của chúng tôi có thể đại diện hoặc trực tiếp tham gia làm việc cùng đoàn thanh tra, giúp doanh nghiệp giải trình, cung cấp hồ sơ đúng luật và bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của bạn.
- Giải quyết sau thanh tra: Chúng tôi hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện thủ tục giải trình, khiếu nại kết luận thanh tra, tư vấn các bước khắc phục hiệu quả và hỗ trợ xử lý khủng hoảng truyền thông (nếu có).
Đừng để các rủi ro pháp lý về ATTP cản trở sự phát triển bền vững của bạn. Hãy để Công ty Luật Mai Vàng giúp doanh nghiệp của bạn an tâm tập trung vào hoạt động kinh doanh cốt lõi. Để cập nhật thêm các thông tin pháp lý hữu ích, hãy theo dõi chúng tôi trên Fanpge Luật Mai Vàng.
Liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn chuyên sâu:
- Hotline: 0964616096
- Văn phòng đại diện: 363 Nguyễn Trãi, Phường Cầu Ông Lãnh, Quận 1, TP Hồ Chí Minh.
7. Câu hỏi thường gặp (FAQ)
7.1. Thanh tra đột xuất và kiểm tra định kỳ khác nhau như thế nào?
Kiểm tra định kỳ là hoạt động được lên kế hoạch trước trong chương trình hàng năm của cơ quan chức năng và doanh nghiệp thường được thông báo trước. Ngược lại, thanh tra đột xuất diễn ra khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật rõ ràng, khi xảy ra sự cố ngộ độc thực phẩm, hoặc theo tin báo, tố giác của người tiêu dùng và đoàn thanh tra có thể tiến hành làm việc mà không cần báo trước.
7.2. Doanh nghiệp có được từ chối làm việc với đoàn thanh tra không?
Không. Theo quy định của pháp luật, doanh nghiệp là đối tượng thanh tra có nghĩa vụ phải chấp hành quyết định thanh tra. Việc từ chối, cản trở, trì hoãn hoặc không hợp tác với đoàn thanh tra là hành vi vi phạm pháp luật và sẽ bị xử lý nghiêm khắc hơn, có thể là tình tiết tăng nặng khi ra quyết định xử phạt.
7.3. Nếu không đồng ý với quyết định xử phạt, doanh nghiệp cần làm gì?
Doanh nghiệp có quyền khiếu nại lần đầu đến người đã ra quyết định xử phạt hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền trong thời hạn quy định. Nếu không đồng ý với kết quả giải quyết khiếu nại lần đầu, doanh nghiệp có thể khiếu nại lần hai lên cơ quan cấp trên trực tiếp. Công ty Luật Mai Vàng có nhiều kinh nghiệm trong việc tư vấn và đại diện cho doanh nghiệp thực hiện các thủ tục khiếu nại, khởi kiện hành chính để bảo vệ quyền lợi chính đáng.
